Waarom je fundering ertoe doet bij een verbouwing
De fundering brengt het gewicht van je huis over naar de grond. Zolang er niets verandert, merk je daar weinig van. Maar ga je een verdieping opbouwen, een aanbouw plaatsen of een draagmuur verwijderen, dan verandert de manier waarop het gewicht op de fundering drukt. De vraag is dan: kan die het aan?
In Nederland is dat geen theoretische vraag. Veel woningen staan op slappe grond, zoals klei en veen, en een deel van de oudere huizen heeft een fundering die het einde van zijn levensduur nadert.
De soorten fundering die je tegenkomt
Grofweg zijn er twee families: funderingen die direct op de grond rusten en funderingen op palen.
- Fundering op staal: een brede voet van metselwerk of beton die direct op een draagkrachtige zandlaag ligt. Het woord staal heeft hier niets met metaal te maken; het betekent zoiets als ondergrond. Je vindt dit vooral in gebieden met stevige zandgrond.
- Strokenfundering: een doorlopende betonnen strook onder de dragende muren. Veel gebruikt bij nieuwere woningen op goede grond.
- Plaatfundering: een betonplaat onder het hele gebouw, die het gewicht over een groot oppervlak verdeelt.
- Houten palen: veel voorkomend bij oudere woningen in het westen van het land. Ze blijven gezond zolang ze onder water staan. Zakt de grondwaterstand, dan kan het hout gaan rotten.
- Betonnen palen: de standaard bij de meeste woningen die vanaf de tweede helft van de vorige eeuw op slappe grond zijn gebouwd.
Relevante dienst
Constructieberekening Fundering
Constructieberekening door een gecertificeerd constructeur, klaar voor je vergunningaanvraag bij de gemeente.
Op aanvraag
Hoe kom je erachter wat jij hebt?
Begin bij het archief. Veel gemeenten hebben bouwtekeningen van oudere woningen bewaard, en daarop staat vaak welke fundering is toegepast. Het bouwjaar en de buurt geven ook een eerste indicatie. Buren die al eens hebben verbouwd, weten soms meer.
Zijn er twijfels, dan volgt een funderingsonderzoek. Daarbij wordt naast de gevel een put gegraven om de fundering te bekijken. Bij houten palen wordt soms een monster van het hout genomen om de kwaliteit te meten. Daarnaast kan een sondering worden gedaan: een meting waarbij een staaf de grond in wordt gedrukt om te zien hoe draagkrachtig de lagen zijn en op welke diepte de zandlaag ligt.
Signalen dat je fundering aandacht nodig heeft
Niet elk scheurtje betekent funderingsproblemen. Let wel op combinaties van deze signalen:
- Trapvormige scheuren in het metselwerk die steeds groter worden.
- Deuren en ramen die gaan klemmen zonder duidelijke reden.
- Vloeren die merkbaar scheef lopen.
- Een huis dat zichtbaar anders staat dan de buurwoningen.
Wanneer is een berekening nodig?
Zodra je verbouwing extra gewicht toevoegt of het gewicht anders verdeelt, moet de constructeur nagaan of de fundering dat aankan. Denk aan een opbouw, een nokverhoging of een stalen balk die een draagmuur vervangt en zijn last op één punt afgeeft. In de constructieberekening wordt dan ook de fundering beoordeeld, eventueel op basis van een funderingsonderzoek.
Bij een aanbouw komt er een nieuwe fundering bij. Ook die wordt berekend, en de constructeur kijkt hoe die aansluit op de bestaande fundering. Bij de vergunningaanvraag wil de gemeente deze berekening vaak zien. Woon je in een rij woningen, dan is het slim om ook naar de buren te kijken: een gedeelde fundering reageert als geheel. Een goed onderbouwde fundering voorkomt dat je verbouwing over een paar jaar scheuren gaat vertonen.