Stalen balk (IPE, HEA, HEB): profielen en opleggingen uitgelegd

Bij doorbraken en gevelopeningen neemt een stalen balk de dragende functie over. Wat betekenen die profielnamen, en waarom is de oplegging minstens zo belangrijk als de balk zelf?

Welke profielen zijn er?

  • IPE: een relatief slank en licht I-profiel, veel gebruikt bij woningdoorbraken. Hoger dan hij breed is.
  • HEA: een breedflensprofiel, ongeveer even breed als hoog en stijver dan een IPE van dezelfde hoogte. Handig wanneer de inbouwhoogte beperkt is.
  • HEB: de zwaardere broer van de HEA, met dikkere flenzen en lijven, voor grotere overspanningen en belastingen.

Het getal achter de profielnaam is de profielhoogte in millimeters: een IPE 200 is tweehonderd millimeter hoog. Daarnaast kiest de constructeur een staalkwaliteit, zoals S235 of S355.

Hoe wordt de balk bepaald?

De constructeur berekent de belasting die op de balk komt (vloeren, wanden, dak) en toetst het profiel op sterkte, doorbuiging en stabiliteit volgens de Eurocode. Te veel doorbuiging geeft scheuren in het stucwerk erboven; daarom is de doorbuigingseis vaak maatgevend, niet de sterkte.

De oplegging: onderschat onderdeel

De balk brengt zijn last geconcentreerd over op de muur eronder. Daarom hoort bij elke balk een opleggingscontrole: is het metselwerk sterk genoeg, en is er een stalen verdeelplaat (slof) nodig om de druk te spreiden? Een te kleine oplegging is een klassieke oorzaak van scheurvorming.

Eerst zelf verkennen?

Met onze gratis rekentools krijg je een indicatie van het benodigde profiel en de oplegging. Voor de vergunning en de uitvoering lever je vervolgens de gecontroleerde staalberekening van onze constructeur aan, met stempelplan wanneer er tijdens de bouw gestut moet worden.