Het idee achter de wet
Vroeger controleerde de gemeente bij elke bouwaanvraag zelf of het ontwerp voldeed aan de technische bouwregels. Tijdens de bouw kwam er hooguit af en toe een inspecteur langs. De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, kortweg Wkb, wil dat beter regelen. Het doel is dat er tijdens het hele bouwproces wordt gecontroleerd of wat er gebouwd wordt ook echt klopt, en dat de opdrachtgever sterker staat als er gebreken zijn.
De wet geldt sinds 1 januari 2024, tegelijk met de Omgevingswet.
Geldt het voor mijn project?
De Wkb werkt met gevolgklassen: indelingen naar hoe groot de gevolgen zijn als er iets misgaat. Op dit moment geldt het nieuwe stelsel alleen voor gevolgklasse 1. Daaronder vallen onder meer:
- nieuwbouw van grondgebonden woningen, zoals een vrijstaand huis of een rijwoning;
- eenvoudige bedrijfsgebouwen en bijvoorbeeld bepaalde bruggen en bijgebouwen.
Voor verbouwingen geldt het nieuwe stelsel nog niet. Bouw je een aanbouw, dakopbouw of haal je een draagmuur weg, dan blijft de gemeente het plan toetsen zoals je gewend bent. Of en wanneer verbouw ook onder de Wkb valt, is nog niet besloten.
Relevante dienst
Bouwkundige tekening
Complete bouwkundige tekening (plattegronden, gevels en doorsnedes) als PDF én DWG, vergunningsklaar en inclusief…
Op aanvraag
Hoe het werkt bij nieuwbouw in gevolgklasse 1
Bouw je een nieuwe woning die onder gevolgklasse 1 valt, dan ziet het proces er zo uit:
- Je vraagt bij de gemeente alleen nog een vergunning aan voor de omgevingsplanactiviteit: past het plan in het omgevingsplan, en voldoet het aan de regels over uiterlijk?
- Voor de technische kant schakel je een kwaliteitsborger in. Dat is een onafhankelijke, private partij die werkt met een goedgekeurd instrument voor kwaliteitsborging.
- Uiterlijk vier weken voor de start doe je een bouwmelding bij de gemeente, met onder meer de gegevens van de kwaliteitsborger en een borgingsplan.
- Tijdens de bouw controleert de kwaliteitsborger of er volgens de regels wordt gebouwd.
- Uiterlijk twee weken voor ingebruikname doe je een gereedmelding met het dossier bevoegd gezag. Daarin staat onder meer de verklaring van de kwaliteitsborger dat het gebouw naar verwachting aan de bouwtechnische regels voldoet.
De gemeente kan bij een gereedmelding nog steeds ingrijpen als er iets niet klopt, maar ze doet de technische toets niet meer zelf.
Wat verandert er voor jou als opdrachtgever?
Meer zekerheid bij gebreken
Met de Wkb is ook het Burgerlijk Wetboek aangepast. De aannemer is langer en ruimer aansprakelijk voor gebreken die na de oplevering aan het licht komen, ook bij verbouwingen. Hij kan zich minder makkelijk beroepen op het feit dat jij een gebrek bij de oplevering had moeten zien.
Een opleverdossier
De aannemer moet je bij de oplevering een consumentendossier geven met informatie over het gebouwde werk, zoals gebruikte materialen, installaties en onderhoud. Ook dat geldt voor verbouwingen.
Extra kosten
Bij nieuwbouw in gevolgklasse 1 betaal je de kwaliteitsborger. Daar staat tegenover dat de leges voor het technische deel vervallen. Wat dat netto voor jou betekent, verschilt per project en per gemeente.
Wat je nu kunt doen
Ga je nieuw bouwen, neem dan al in de ontwerpfase contact op met een kwaliteitsborger. Hij wil de tekeningen en berekeningen vroeg zien, zodat problemen niet pas op de bouw ontdekt worden. Ga je verbouwen, dan verandert er voor de vergunningsaanvraag voorlopig weinig. Je dient tekeningen en een constructieberekening gewoon in bij de gemeente, en die stukken kun je laten maken via bouwtekeningmaken.nl.