Waarom de grond zo belangrijk is
Elke fundering geeft het gewicht van een gebouw door aan de grond. Draagt die grond het gewicht niet, dan zakt het gebouw. Zakt het ene deel meer dan het andere, dan ontstaan scheuren. In grote delen van Nederland zit onder een dun laagje zand of klei een dik pakket slappe veen- en kleilagen. Daar moet je vaak tot op een vaste zandlaag funderen, soms vele meters diep.
Een grondonderzoek geeft de constructeur de informatie die hij nodig heeft om de fundering te berekenen. De bekendste vorm daarvan is de sondering.
Hoe een sondering werkt
Bij een sondering drukt een machine een stalen staaf met een kegelvormige punt, de conus, met een constante snelheid de grond in. Onderweg meet de apparatuur hoeveel kracht er nodig is. Zo ontstaat een grafiek die per diepte laat zien hoe stevig de grond is.
De belangrijkste meetwaarden zijn:
- De conusweerstand: de weerstand die de punt ondervindt. Een hoge waarde betekent vaste grond, zoals zand. Een lage waarde wijst op slappe lagen.
- De plaatselijke wrijving: hoe sterk de grond langs de staaf schuurt.
- Het wrijvingsgetal: de verhouding tussen die twee. Daarmee kan een deskundige inschatten of een laag uit zand, klei of veen bestaat.
Een sondering haalt geen grond naar boven. Wil je echt zien welke lagen er liggen, of wil je de grondwaterstand weten, dan is aanvullend een boring nodig.
Relevante dienst
Structural calculation Foundation
Constructieberekening door een gecertificeerd constructeur, klaar voor je vergunningaanvraag bij de gemeente.
On request
Wanneer heb je het nodig?
Niet elke verbouwing vraagt om een nieuwe sondering. Het hangt af van wat je bouwt en waar. Vaak is een sondering nodig bij:
- een aanbouw of uitbouw die een eigen fundering krijgt;
- een nieuwe woning of een flink bijgebouw;
- een opbouw of extra verdieping waardoor de bestaande fundering meer moet dragen;
- een locatie met bekende slappe grond of verzakkingsproblemen in de buurt.
Bij een kleine aanbouw kan de constructeur soms uitgaan van gegevens uit de omgeving. Er zijn openbare databanken met sonderingen die eerder in Nederland zijn gedaan, zoals het BRO-loket. Ligt er een recente sondering vlakbij, dan kan dat volstaan. Dat is een afweging van de constructeur, en de gemeente kan alsnog om een eigen sondering vragen.
Zo verloopt het in de praktijk
Het grondonderzoeksbureau komt met een sondeerwagen of, als de achtertuin slecht bereikbaar is, met een kleinere rupsmachine of handapparatuur. Bereikbaarheid is daarom iets om vooraf goed door te geven: hoe breed is de doorgang naar je tuin?
Voordat er gesondeerd wordt, moet bekend zijn waar kabels en leidingen liggen. Daarvoor doet het bureau een melding bij het Kadaster, de zogeheten KLIC-melding. Op de dag zelf is één sondering vaak binnen een paar uur klaar. Het rapport met de grafieken volgt meestal enkele dagen later.
Kosten en wat je ermee doet
De kosten verschillen per regio, diepte en bereikbaarheid. Reken voor een of twee sonderingen bij een woning grofweg op enkele honderden tot ruim duizend euro, maar vraag altijd een offerte. Diepe sonderingen in het westen van het land zijn vaak duurder dan ondiepe op zandgrond.
Het rapport ga je niet zelf interpreteren. De constructeur gebruikt het om te bepalen of een fundering op staal volstaat of dat er palen nodig zijn, en hoe lang die palen moeten worden. Dat staat vervolgens in de constructieberekening die bij je vergunningsaanvraag hoort. Die berekening kun je laten maken via bouwtekeningmaken.nl.