Wat is een bestek? Van aanbesteding tot uitvoering

Wat is een bestek?

Een bestek is de schriftelijke beschrijving van een bouwwerk: welke materialen er gebruikt worden, welke eisen eraan gesteld worden en hoe het werk uitgevoerd moet worden. Het is geen tekening, maar tekst. Samen met de bestektekeningen vormt het de opdracht aan de aannemer.

Het woord komt uit de aanbesteding. Je “besteedt aan”: je legt vast wat er moet gebeuren en vraagt aannemers daarop een prijs te maken. Zonder bestek doet iedere aannemer zijn eigen aannames, en dan vergelijk je appels met peren.

Bestek of werkomschrijving?

Bij grotere projecten wordt vaak een formeel bestek opgesteld, meestal volgens de STABU-systematiek. Bij een verbouwing of aanbouw volstaat doorgaans een werkomschrijving: dezelfde inhoud, korter en in gewone taal. In de praktijk gebruiken mensen beide woorden door elkaar.

Als vuistregel: hoe meer partijen er meedoen en hoe groter het budget, hoe formeler het bestek.

Wat staat erin?

• De omvang van het werk: wat valt er wel en niet onder
• Materialen en producten, met merk of kwaliteitseis
• Uitvoeringseisen: hoe iets gemaakt en afgewerkt moet worden
• Wie waarvoor verantwoordelijk is, inclusief wat de opdrachtgever zelf regelt
• Planning en oplevering
• Verwijzingen naar de bestektekeningen en naar de constructieberekening

Wanneer heb je een bestek nodig?

Zodra je meerdere aannemers wilt laten offreren op hetzelfde plan. Dan krijg je vergelijkbare prijzen, en heb je bij discussie achteraf iets om naar te wijzen. Ook als je met één vaste aannemer werkt is het verstandig: het voorkomt het gesprek over wat er nou precies was afgesproken.

Bij kleine klussen is het overdreven. Bij een aanbouw, een dakopbouw of een ingrijpende verbouwing verdient het zich meestal terug in de eerste de beste discussie die je er niet over hoeft te voeren.

Bestek en vergunning

Voor je omgevingsvergunning heb je geen bestek nodig. De gemeente toetst aan het omgevingsplan, het Besluit bouwwerken leefomgeving en welstand, en daarvoor zijn de vergunningstekeningen en de constructieberekening leidend. Het bestek is voor de fase daarna: de uitvoering.

Dat betekent ook dat je ze los kunt laten maken. Eerst de vergunning rond, daarna pas het bestek als je gaat aanbesteden.